riba .wrapper { background-color: #f9fafb; }

SpaceX a lansa su IPO riba e mesun dia ku Merka. a regresá luna pa promé biaha na 54 añanan. E tempu ta pas: esaki por ta e último biaha ku NASA ta purba mishonnan den espasio profundo ku tripulashon sin sosten grandi di kompanianan privá respaldá pa empresa.

E mishon Artemis II di NASA ta lanta buelo dia 14 di aprel. 1, 2026.

E programa lunar aktual di NASA ta bai bèk na George W. Atministrashon di Bush, ku a kuminsá desaroyá un raket grandi i e nave espasial Orion. Dor di 2010, e proyekto a surpasá su presupuesto i a wòrdu redusí, miéntras ku a introdusí un inisiativa nobo pa sostené kompanianan privá ku ta konstruí raketnan orbital. E desishon ei a kondusí na un kontrato di sparmentu di kompania pa SpaceX i a lanta un ola di invershon di kapital di riesgo den teknologia espasial, finalmente resultando den e raket SLS di awendia.

E SLS ta e raket operashonal mas poderoso na mundu, despues di a kompletá anteriormente solamente un buelo di prueba sin tripulashon rònt di luna. Pero, futuro mishonnan di aterisahe lunar lo dependé di SpaceX òf Blue Origin — e dos kompanianan ta kompetí pa ta e promé pa pone bòter riba e superfisie lunar.

Ora NASA a disidí di regresá luna na 2019, el a sintié obligá pa pega ku SLS i Orion pero a akudí na un generashon nobo di kompanianan espasial privá pa konstruí e aterisahe lunar. Den 2021, Starship di SpaceX a gana e kontrato di aterisahe, ounke e lo rekerí mas ku un dozijn di lansamentu pa ta kompletamente alimentá pa e biahe. Blue Origin a wòrdu agregá na e programa na 2023. Bou di e último plan, NASA lo tèst e abilidat di e kapsula Orion pa topa ku un òf tur dos lander den órbita na 2027, habriendo kaminda pa posibel aterisahe na 2028.

E atministradó nobo di NASA, multimiyonario Jared Isaacman, a revisá e programa signifikantemente: kanselashon di e stashon espasial di Gateway lunar i mehorashonnan karu pa SLS, i bai tur aden riba kompanianan espasial privá.

Pero, China ta avansando konstantemente su propio meta di un aterisahe lunar ku tripulashon pa 2030, kiermen kualke retraso òf eror lo wòrdu mira a traves di un lens geopolítiko. Te awor no a logra gana kompanianan Chines den vehíkulonan eléktriko òf robótika, Silicon Valley awor ta mira luna komo un oportunidat krítiko pa proba ku e por ta doño di e frontera di teknologia.

Dor di admin